Het perspectief van kennis van goed en kwaad

Aangezien een mens kennis heeft van goed en kwaad, zijn er dus ook steeds twee keuzes…

Veelal heeft men het over de zeven hoofdzonden en evenveel deugden. In navolging van Rein Nauta e.a. (Over zonde en zonden) gebruik ik een lijst van acht hoofdzonden. Het blijkt dat men in de zesde eeuw probeerde het aantal hoofdzonden terug te brengen van acht tot zeven. Wellicht om voor elke dag een zonde te hebben om zich op te kunnen concentreren. De zonde die het onderspit delfde, was melancholie.

Rein Nauta geeft de kennis van goed en kwaad de volgende plaats in onze levensloop: ‘Een gezonde ontwikkeling vraagt om een goede balans van […] sterkten en zwakten. […] Tegenover een basaal vertrouwen in de mens en wereld is bijvoorbeeld een gezond wantrouwen even nuttig en noodzakelijk. Maar psychologische groei vraagt uiteindelijk om een dominantie van de positieve over de negatieve pool, hoewel de laatste wel diepte en complexiteit geeft aan de levensloop.’.

In het boek “Denken voor de spiegel” noemt Neil Postman de hoofdzonden als mogelijke indeling om het nieuws te ordenen. Wat een mooi, creatief idee! Hier ligt de oorsprong van mijn zoektocht naar inspirerende perspectieven.

Hoop vs. Gulzigheid

Hoop is de overtuiging dat, ondanks allerlei zwarigheden en tegenslagen, onze verlangens toch gerealiseerd kunnen worden.

Gulzigheid is verslaafd zijn aan te veel en willekeurig eten en drinken, waardoor men zichzelf en anderen kan beschadigen.

Wil vs. Woede

Wil is het vermogen om op gepaste wijze te reageren op wat en wie ons kwetst.

Woede is een houding van rancune weerspiegeld in gevoelens van boosheid, beledigd zijn, wraakzucht en innerlijke woede.

Toewijding vs. Hebzucht

Toewijding is een combinatie van volharding, geduld en de erkenning van grenzen.

Hebzucht is een alles bepalende behoefte aan geld en rijkdom, waardoor men aan niets anders kan denken.

Competentie vs. Jaloezie

Competentie is het vrijelijk toepassen van intellectuele en fysieke vaardigheden in het verrichten van taken, niet gehinderd door een gevoel van minderwaardigheid.

Jaloezie is een niet aflatende jaloerse houding tegenover anderen die toevallig iets bezitten dat men zelf zou willen hebben of die aandacht krijgen die men zelf zou willen ontvangen.

Trouw vs. Trots

Trouw is een houding waarin men blijft die men wilde zijn.

Trots is een zelfzuchtige houding waarin men voortdurend bevestigd en bewonderd wil worden door anderen.

Liefde vs. Lust

Liefde weet van geven en nemen, benadrukt wederkerigheid.

Lust is een kwetsende en manipulatieve houding tegenover anderen, waarin deze personen beschouwd worden als objecten ter eigen bevrediging.

Zorg vs. Apathie

Zorg is een houding van betrokkenheid, geraakt worden door het lot van de ander, in beweging komen voor eigen en andermans belang.

Apathie is een ongevoelige houding tegenover het leven, weerspiegeld in onverschilligheid ten aanzien van de behoeften en verlangens van anderen.

Wijsheid vs. Melancholie

Wijsheid wordt verworven wanneer men in staat is de zin van het leven te beamen terwijl het verloren gaat.

Melancholie is een persoonlijk gevoel van verbittering ten opzichte van het leven; weerzin ten opzichte van de wereld en de mensen met wie men verbonden is.